مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
899
طب اكبرى ( فارسى )
[ 1211 ] فصل [ پنجم ] : در كثرت درور منى و مذى و ودى « 1 » [ 1212 ] ببايد دانست كه مذى ، رطوبتى است كه هنگام نعوذ بر سر ذكر و مجرايى كه بالاتر از مجراى منى است مىآيد . و طريق خروج وى چنان است كه هرگاه شهوت پديد آيد و اجزاى قضيب به حركت آيند و نعوظ قايم شود ، منضغط مىگردد غده [ يى ] كه در گردن مثانه موضوع است و بالضرور از آن غده رطوبت سايل شود و مذى اين است . و هرچند ظهور او در اكثر ذكور است و مضرت نمىرساند امّا گاه باشد كه بسيار برآيد و در نعوظ فتور افتد [ كه ] در اين صورت ، تدارك او واجب است . اما ودى ، رطوبتى است لزج [ و ] مشابه منى كه همراه بول برمىآيد و گاه باشد كه بعد از بول برآيد . و تولد ودى در آن غده است كه نزديك به گردن مثانه موضوع است . و مجراى مذى و ودى واحد است . و طريق خروج او چنان است كه چون بول حركت كند ، غدهء مذكور منضغط شود از آن [ حركت ] و بالضرور رطوبت مذكور برآيد . و اگرچه اين غده در همهء رجال است ، اما برآمدن رطوبت از وى موقوف بر أعلال [ يعنى بيمارى ] است . [ اما سبب تولد ] منى را مشروحا در باب قوت باه گفته آمديم . اكنون بدان كه سيلان منى بر چند گونه است : نوع اول : آنكه منى زياده شود به سبب تناول مولدات منى و ترك جماع . و علامت او آن است كه هنگام جماع منى بسيار آيد و مستوى القوام باشد و با وجود آن ضعف حادث نشود مگر آنجا كه بدن در اصل خلقت ضعيف بود و اوعيهء منى قوى ؛ زيرا كه چون اعضاى منى قوىتر بود ، منى را از بدن بيشتر جذب نمايد و هرگاه منى بيشتر برآيد ، ضعف بدن افزون شود . علاج : جهت تنقيهء منى از وعاء ، جماع كنند . و اگر بدن قوى بود ، تقليل غذا نيز نمايند . و هرچه مقلل منى بود مفيد است به حسب حرارت و برودت مزاج استعمال كنند .
--> ( 1 ) . قاموس القانون : Polyspermism ; polyspermia .